Jak ocenić, który szachista jest najlepszy? Skąd wiadomo, kto jest faworytem danego pojedynku szachowego? Na te pytania odpowiada ranking szachowy. Najważniejszy jest ranking ELO FIDE. Wyjaśnimy co to takiego i jak powstaje.

Ranking szachowy

Skąd się bierze ranking szachowy?

W nazwie najważniejszego i najpopularniejszego rankingu – ELO FIDE ukryta jest nazwa systemu odpowiadającego za jego obliczanie. ELO – to system rankingowy, który opiera się na podstawie pojedynków szachistów przez niego uwzględnianych. ELO FIDE używany jest przez Międzynarodową Federację Szachową, której obcojęzyczny skrót to właśnie FIDE.

Ale co określa ów ranking szachowy? Określa wartość, formę i pozycję danego szachisty. Z tego powodu cieszy się w środowisku szachowym dużą popularnością i jest odnośnikiem. Ranking szachowy jest ruchomy, zawodnicy mogą piąć się do góry, ale także spadać niżej. Ulega wahaniom, a FIDE aktualizuje go w cyklu miesięcznym. Ranking szachowy to także prestiż. Miejsce poszczególnych najlepszych szachistów na świecie elektryzuje kibiców i pasjonatów tej gry. Pozycja danego arcymistrza szachowego jest szeroko komentowana. Ranking stał się elementem rywalizacji szachowej na najwyższym poziomie. Aby zaistnieć w rankingu FIDE trzeba rozgrywać partie turniejowe z zawodnikami będącymi już w rankingu. Takich partii należy mieć co najmniej 5 w ciągu 26 miesięcy i osiągnąć w nich ranking przekraczający 1000. Na stronie internetowej federacji dostępne są szachowe kalkulatory rankingowe.

Kategorie szachowe – jakie mamy rankingi FIDE?

W szachach rozróżniamy kategorie ze względu na czas gry na partie zawodnika w trakcie turnieju. Z tego powodu wyróżnia się trzy tempa rankingowe szachistów:

  1. Standard – klasyczne szachy, tempo jest większe niż 60/90/120 minut.
  2. Rapid – szachy szybkie, tempo większe niż 10 minut na zawodnika.
  3. Blitz – szachy błyskawiczne, tempo mniejsze niż 10 minut na zawodnika.

W każdej z tych kategorii możemy sprawdzać wyniki w sekcji Open, Mężczyzn (Men), Kobiet (Women), Juniorów (Juniors) i Dziewczyn (Girls).

W klasyfikacji liczą się szachowe wyniki

Rankingi szachowe w ostatnich latach zawierają kilkaset tysięcy nazwisk (w 2013 roku było to 170 tys.). Wyników szachów jest znacznie więcej, bo każdy z rankingowych graczy może przecież rozegrać mecze z niesklasyfikowanymi graczami. Początki liczenia rankingu na podstawie wyników szachów miało miejsce już dawno. W 1939 założono Federację Szachową Stanów Zjednoczonych (USCF), a jej aktywnym członkiem i szachistą był profesor Arpad Elo. Na zamówienie USCF prof. Elo skupił się na opracowaniu nowego systemu zliczającego wyniki i ustalającego ranking. Ranking ELO, o którym już była już mowa, zależał od wyników i pozycji rankingowej przeciwników z którym gra dany szachista. Dzięki wyliczeniom można ustalać oczekiwane wyniki szachowe. USCF przyjęła system ELO w 1960 roku, a 10 lat później FIDE zaczęła ustalać ranking na podstawie tego samego modelu.  

Ranking i kategorie szachowe

Szachy w Polsce mają się dobrze

Gdy ktoś zechce sprawdzić historyczną listy polskich arcymistrzów szachowych i arcymistrzyń szachowych dojdzie do wniosku, że w Polsce mieliśmy i mamy wielu dobrych graczy. I jest to prawda, bo znajduje się na nich kilkadziesiąt nazwisk. Obecnie też nie jest tak źle, bo w TOP 25 rankingu szachowego w kategorii Standard Open znajduje się jeden polski szachista. Chodzi o Jana-Krzysztofa Dudę, który w październikowym notowaniu uplasował się na 15. miejscu. Duda w 2013 roku otrzymał tytuł arcymistrza szachowego. Ma on dopiero 22 lata i pochodzi z Krakowa. Oczywiście notuje najlepsze wyniki szachowych meczów w Polsce. W szachy Duda gra od 5 roku życia. Jako jedyny z polskich szachistów przekroczył barierę 2800 punktów. W wielu międzynarodowych turniejach szachowych radził sobie bardzo dobrze.

Najnowsze notowanie rankingu szachowego – w Polsce i na świecie

Pierwszego dnia każdego miesiąca FIDE aktualizuje szachowe rankingi. Ranking można według potrzeb personalizować, ze względu na kategorię, narodowość, płeć itd. Oto aktualne zestawienie szachistów w najpopularniejszej kategorii Standard Open. Do tego ranking szachistów tylko z Polski.  

Ranking światowy FIDE – kategoria Open – październik 2020

MiejsceImię i nazwiskoKrajRanking
1.Magnus CarlsenNorwegia2863
2.Fabiano CaruanaUSA2828
3.Liren DingChiny2791
4.Maxime Vachier-LagraveFrancja2784
5.Jan NiepomniaszczijRosja2784
6.Alexnader GriszczukRosja2777
7.Szakhriyar MamedjarowAzerbejdżan2770
8.Wesley SoUSA2770
9.Levon AronianArmenia2767
10.Teimour RadjabowAzerbejdżan2765
11.Anish GiriHolandia2764
12.Hao WangChiny2763
13.Richard RapportWęgry2759
14.Leinier Dominguez PerezUSA2758
15.Jan-Krzysztof DudaPolska2757
16.Viswanathan AnandIndie2753
17.Sergej KarjakinRosja2752
18.Hikaru NakamuraUSA2736
19.Weselin TopalowBułgaria2735
20.Pentala HarikrishnaChiny2732
21.Yi WeiChiny2732
22.Alireza FirouzjaIran2728
23.Dmitry AndreikinRosja2726
24.Santosh Gujrathi ViditIndie2726
25.Peter SvidlerRosja2723

Ranking światowy FIDE – Polska – październik 2020

Miejsce Imię i nazwisko Ranking
1.Jan-Krzysztof Duda2757
2.Radosław Wojataszek2705
3.Mateusz Bartel2638
4.Wojciech Moranda2618
5.Kacper Piorun2615
6.Jacek Tomczak2610
7.Bartosz Socko2600
8.Michał Krasenkow2597
9.Marcin Dziuba2596
9.Grzegorz Grajewski2596
11.Kamil Miton2579
12.Aleksander Mista2574
13.Robert Kempiński2561
13.Kamil Dragun2561
15.Bartłomiej Heberla2560
16.Tomasz Markowski2546
17.Grzegorz Nasuta2535
18.Krzysztof Bulski2531
19.Daniel Sadzikowski2528
20.Szymon Gumularz2526
21.Michał Olszewski2525
22.Bartłomiej Macieja2519
23.Łukasz Cyborowski2517
24.Marcin Tazbir2513
25.Maciej Klekowski2512
26.Tomasz Warakomski2510
27.Marcin Krzyżanowski2503
28.Zbigniew Pakleza2501
29.Piotr Bobras2500
30.Arkadiusz Leniart2499